Close

મહાશ્વેતા બોલ્યાં : ‘બેટા પદ્મજા, હું છું તારી મમ્મા. બારણું ખોલ, મારે તારું મોં જોવું છે

અન્ય લેખો | Comments Off on મહાશ્વેતા બોલ્યાં : ‘બેટા પદ્મજા, હું છું તારી મમ્મા. બારણું ખોલ, મારે તારું મોં જોવું છે

PADMJA -PRAKARAN-17

00000000000000

પ્રકરણ-૧૭

વિશ્વંભરે પદ્મજા અને પ્રસૂનને મુંબઈથી ઘેર બોલાવ્યાં હતાં. પદ્મજા ચન્દ્રનગરના રાજવી પરિવારના યુવરાજ દુષ્યંત તરફથી આવેલી લગ્નની દરખાસ્તની વાત કરે તે પહેલાં વિશ્વંભરે પોતાની નબળી તબિયતના કારણે વસિયતનામાની વાત કરી અને બંનેને સરખો સરખો ભાગ આપવાનું કહ્યું પરંતુ એ જ વખતે પ્રસૂને એની મમ્મી મહાશ્વેતાને પૂછયું: ‘મમ્મા, પદ્મજા મારી સગી બહેન છે કે તમારી દત્તક લીધેલી છે?’

મહાશ્વેતા અને વિશ્વંભર ચોંકી ગયાં. પદ્મજા અનાથ હતી અને એને તેમણે અપનાવી છે એ વાતની ખબર પ્રસૂનને કેવી રીતે પડી- એ વાતથી તેઓ દિગ્મૂઢ બની ગયાં. મહાશ્વેતા અને વિશ્વંભર એકબીજાની સામે જોઈ રહ્યાં. પદ્મજા તો સ્તબ્ધ હતી. એ એનાં મમ્મી-પપ્પાને જોઈ રહી.

પ્રસૂન ફરી બોલ્યોઃ ‘મમ્મા, તમે મારા પ્રશ્નનો જવાબ આપ્યો નહીં. પિતાનો વારસો તો તેને જ મળે જે તેમનું સીધી લીટીનું સંતાન હોય…’

વિશ્વંભર ગુસ્સે થતા બોલ્યાઃ ‘તું શું બોલે છે તેનું તને ભાન છે?’

પ્રસૂન બોલ્યોઃ ‘પપ્પા, હું સમજી વિચારીને જ બોલું છું. હું જે જાણું છું તે જ બોલું છું.’

વિશ્વંભરે પૂછયું: ‘તને કોણે આવી વાત કરી?’

મહાશ્વેતા પણ બોલ્યાં: ‘બેટા પ્રસૂન, પદ્મજા તારી સગી બહેન જ છે.’

પ્રસૂન મક્કમતાથી બોલ્યોઃ ‘મમ્મા, પપ્પાના સોગંધ ખાઈને કહો કે પદ્મજા તમારી જ કૂખે જન્મેલી છે. તમે સાચું કહો મમ્મા, શું પદ્મજાને તમે જ જન્મ આપેલો છે કે રસ્તા પર ત્યજી દેવાયેલી છોકરીને ઘેર લઈ આવ્યા છો?’

વિશ્વંભર ક્રોધે ભરાયાઃ ‘શટ અપ…તારી જીભ સંભાળ.’

પ્રસૂન બોલ્યોઃ ‘એ વાત સાચી છે કે મમ્માને પહેલી ડિલિવરી વખતે મિસકેરેજ થયું તેના બીજા દિવસે સવારે આપણા ઘરની બહાર એક છાબડીમાં કોઈ તાજી જ જન્મેલી બાળકીને મૂકી ગયું હતું. તમે એને અપનાવી તે જ પદ્મજા છે કે નહીં?’

વિશ્વંભરનો ક્રોધ હવે આસમાને હતો. તેમણે ઊભા થઈ પ્રસૂનના ગાલ પર એક તમાચો ઝીંકી દીધો. એના પડઘાથી હવેલી ગાજી ઊઠી. વિશ્વંભરનો ગુસ્સો હજુ સમાપ્ત થયો નહોતો. તેઓ બોલ્યાઃ ‘ગેટ આઉટ, મારી નજરથી દૂર થઈ જા. તું શું બોલે છે તેનું કોઈ ભાન છે તને? તને કોઈ વિવેક-મર્યાદા જેવું છે ખરું?’

પ્રસૂન બોલ્યોઃ ‘પ્લેટોએ કહ્યું છે કે આ જગતમાં એ સહુથી વધુ ધિક્કારને પાત્ર બને છે જે સત્ય બોલે છે. હું સત્ય બોલું છું અને તમે સત્ય છુપાવો છો.’

‘તને આપણી પ્રોપર્ટીમાં જ રસ છે માટે તું આમ બકવાસ કરે છે’: વિશ્વંભર બોલ્યા.

પ્રસૂન બોલ્યોઃ ‘હું મારા કાનૂની હકની વાત કરું છું.’

વિશ્વંભર બોલ્યાઃ ‘તો પછી તું ભૂલી જા પ્રોપર્ટીને. તું મારો પુત્ર છે છતાં તને રાતી પાઈ નહીં આપું.’

મહાશ્વેતા તો સ્તબ્ધ થઈ આ બધું સાંભળી રહ્યાં હતાં. તેઓ બોલ્યાં: ‘બસ, હવે તમે બેઉ શાંત થાવ.’

વિશ્વંભર બોલ્યાઃ ‘તારા દીકરાને સલાહ આપ કે તે બોલતાં શીખે. આપણે તેને આવા સંસ્કાર આપ્યા નથી.’

પ્રસૂન બોલ્યોઃ ‘હું જાણું છું કે આપણી મિલકત લેવા માટે જ પદ્મજા તમને બંનેને વધુ સાચવે છે. કદીક મમ્મીને માથું ઓળી આપે છે. પપ્પાનાં વસ્ત્રો ગોઠવી આપે છે. પપ્પાને રોજ સમયસર દવાઓ આપતી રહે છે. આ બધાની પાછળ તેનો સ્વાર્થ છે, પરંતુ હું પણ જોઉં છું કે તે મારી મિલકતમાં કેવી રીતે ભાગ પડાવે છે?’

પ્રસૂન કાંઈ બોલવા જતો હતો તે પહેલાં વિશ્વંભર ફરી બોલ્યાઃ ‘હવે એક પણ શબ્દ વધુ બોલીશ તો મારાથી સહન નહીં થાય.’

પ્રસૂન બોલ્યોઃ ‘મેં તો જે સત્ય હતું તે કહી દીધું. હવે મારે વધુ કાંઈ કહેવું નથી.’

આમ કહી પ્રસૂન ઊભો થઈ તેના બેડરૂમમાં જતો રહ્યો.

મહાશ્વેતા અને વિશ્વંભરે જોયું તો પદ્મજા આઘાતમાં હતી. તે શૂન્યમનસ્ક થઈ ગઈ હતી. એ તો હજુ કાંઈ સમજી જ શકતી નહોતી કે આ ઘરમાં શું ચાલી રહ્યું છે? પોતે અનાથ હતી અને તેને ઘરના દરવાજે કોઈ મૂકી ગયું હતું એ વાત સાંભળ્યા બાદ તેને લાગ્યું કે તે પાગલ થઈ જશે. એના હૃદય પર થયેલા ઘા તે સહન કરી શકે તેમ નહોતી. એની આંખો ઉભરાવા લાગી. એણે રડતાં રડતાં પૂછયું: ‘મમ્મા, ભાઈ કહે છે તે સાચી વાત છે?’

મહાશ્વેતા બોલ્યાં: ‘તેને પ્રોપર્ટીનો મોહ છે તેથી તે આમ કહે છે.’

એટલામાં પ્રસૂન પાછો આવ્યો. એના હાથમાં ચાંદીનો એક ઘૂઘરો હતો. એ દર્શાવતાં તે બોલ્યોઃ ‘મમ્મા, મારા સમ ખાઈને કહો કે ચાંદીનો આ ઘૂઘરો કોનો છે? તમે મને તો કદી ચાંદીનો ઘૂઘરો રમવા આપ્યો નથી. પદ્મજાને પૂછો કે તે કદીયે ચાંદીના આ ઘૂઘરા સાથે રમી છે? એમ ના હોય તો ચાંદીનો આ ઘૂઘરો ઘરમાં આવ્યો ક્યાંથી? શું આ અનાથ છોકરીને કોઈ મૂકી ગયું ત્યારે તેની સાથે છાબડીમાં આ ઘૂઘરો નહોતો? તમે એને સંતાડી કેમ રાખ્યો?’

એટલું કહીને પ્રસૂન ફરી તેના બેડરૂમમાં જતો રહ્યો. મહાશ્વેતા અને વિશ્વંભર તો જાણતાં જ હતાં કે પદ્મજાને જે છાબડીમાં મૂકેલી હતી તેની સાથે બાજુમાં ચાંદીનો આ ઘૂઘરો પણ હતો. પ્રસૂનને જે કોઈ વ્યક્તિએ આ માહિતી આપી તે ચોક્કસ હતી. એમને શંકા ગઈ કે ઘરના દરવાજાની પાસે કોઈ ત્યજાયેલું સંતાન બહાર પડયું છે તે માહિતી આપવા બારણું ખખડાવનાર ગામના જ એક માણસ સૃજનપાલ જ હતા. એ વખતે શાયદ દૂર એક ઝાડની પાછળ કોઈ એક બે જણ ઊભેલા હતા. કોની ઉપર શંકા કરવી? મહાશ્વેતા અને વિશ્વંભર મૌન થઈ ગયાં.

પદ્મજા ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડવા લાગી. હવે તો તેનામાં એ પૂછવાની હિંમત પણ નહોતી કે પ્રસૂન જે કહે છે તે સાચું છે? તેને હવે અહેસાસ થઈ ગયો કે તે સાચે જ એક ત્યજાયેલી બાળકી હતી અને તેને અપનાવવામાં આવી છે. પદ્મજાના ચહેરા પરની વેદના જોઈ મહાશ્વેતા ઊભાં થઈ તેની પાસે ગયાં. પદ્મજા હીબકાં લઈ રહી હતી. મહાશ્વેતાએ પદ્મજાના માથા પર હાથ ફેરવ્યો. વિશ્વંભર મૌન હતા. આટલાં વર્ષોથી છુપાવી રાખેલી વાત પુત્રએ આજે ઉઘાડી કરી નાંખી હતી. તેઓ દયામણી નજરે પદ્મજાને જોઈ રહ્યાં અને પદ્મજા ઊભી થઈ તેના બેડરૂમમાં ચાલી ગઈ. અંદર જઈ એણે બારણું બંધ કરી દીધું. અંદરથી સ્ટોપર ચડાવી દીધી. મહાશ્વેતા તેની પાછળ દોડયાં. એમણે બારણું ખોલવા પ્રયાસ કર્યો પરંતુ પદ્મજાએ તેના બેડરૂમનું બારણું ખોલ્યું નહીં. મહાશ્વેતા બારણા પાસે ઊભાં રહી અંદર ઊઠતાં પદ્મજાનાં હીબકાં સાંભળી રહ્યાં. એમની આંખમાંથી પણ આંસુ ઉભરાયાં.

કેટલીક વાર બાદ મહાશ્વેતા બોલ્યાં: ‘બેટા,પદ્મજા! બારણું ખોલ. મારે અંદર આવવું છે.’

પરંતુ પદ્મજાએ બેડરૂમનું બારણું ન ખોલ્યું તે ન જ ખોલ્યું.

છેવટે હતાશ થઈ તેઓ ડ્રોઇંગરૂમમાં પાછાં આવ્યાં. વિશ્વંભરની હાલત પણ આઘાતજનક હતી. એમના કપાળ પર પરસેવો હતો. મહાશ્વેતાએ તેમની સાડીના પાલવથી પતિના કપાળ પરથી પરસેવો લૂછયો. બેઉ જણ ભાંગી પડવાની તૈયારીમાં હતાં. કોણ કોને આશ્વાસન આપે?

૦ ૦ ૦

દિવસ પસાર થઈ ગયો. બાઈએ બપોરની રસોઈ બનાવી હતી પરંતુ ઘરમાં કોઈ જમ્યું નહીં. ન તો પદ્મજા તેના બેડરૂમમાંથી બહાર આવી કે ન તો પ્રસૂન. બધા જ ભૂખ્યાં રહ્યાં. મહાશ્વેતા અને વિશ્વંભર હજુ ડ્રોઈંગરૂમમાં જ હતાં. વિશ્વંભર આંખો બંધ કરીને કાંઈ વિચારતા હતા. તેમની દયાજનક હાલત જોઈ મહાશ્વેતાએ પૂછયું: ‘શું વિચારો છો?’

વિશ્વંભર બોલ્યાઃ ‘મહાશ્વેતા, ગયા જન્મમાં મેં એવું તો કયું પાપ કર્યું હશે કે મારે આ બધું જોવાનો વારો આવ્યો?’

મહાશ્વેતા બોલીઃ ‘વિશ્વંભર, જેવી ઈશ્વરની ઇચ્છા. જે ભોગવવાનું છે તે ભોગવવું તો પડશે જ.’

વિશ્વંભર બોલ્યાઃ ‘પદ્મજા તો સારાં પગલાંની હતી. આપણે પુત્રરત્નની પ્રાપ્તિ માટે કેટલી બધી બાધાઓ રાખી હતી, કેટલી બધી માનતાઓ રાખી હતી? અનેક દેવ મંદિરોમાં જઈ પ્રાર્થનાઓ કરી હતી. પદ્મજાના આવ્યા બાદ ભગવાને આપણી સામે જોયું અને એક રૂપાળો પુત્ર પ્રાપ્ત થયો…પદ્મજાના શુભ પગલે આવેલો આપણો પ્રસૂન આવો કેમ?’

મહાશ્વેતા બોલ્યાં: ‘જુઓ, એક વાત કહું તમને? પદ્મજા તો હવે પરણીને જતી રહેશે. એ આમેય બહુ જ ડાહી છે. એને આપણી મિલકતમાં કોઈ રસ ન હોય. જે કોઈ આપણી પ્રોપર્ટી છે તે બધી જ પ્રસૂનના નામે કરી દો.’

વિશ્વંભર બોલ્યાઃ ‘પણ મારા માટે તો પદ્મજા શુભ પગલાંની છે. એને હું અન્યાય કરી શકું નહીં.’

મહાશ્વેતા બોલ્યાં: ‘તમારી વાત પણ સાચી છે, પદ્મજાને હું પણ અન્યાય કરવા માંગતી નથી. આપણા માટે બેઉ સરખાં. તમે જે નિર્ણય લેશો તેમાં હું તમારી સાથે છું.’

વિશ્વંભર બોલ્યાઃ ‘મહાશ્વેતા, તમે પદ્મજાને અને પ્રસૂનને અહીં લઈ આવો. આપણા બંને છોકરાંઓએ આજે આખા દિવસથી ખાધું નથી. એ નહીં જમે ત્યાં સુધી હું નહીં જમું.’

એ પછી મહાશ્વેતા પ્રસૂનના બેડરૂમ પાસે ગયાં. એમણે બારણું ખખડાવ્યું. પણ પ્રસૂને બારણું ખોલ્યું જ નહીં. મહાશ્વેતા બોલ્યાં: ‘બેટા પ્રસૂન, બહાર આવ. જમી લે. તારા પપ્પા તારી રાહ જુએ છે.’

પણ પ્રસૂને બારણું ખોલ્યું નહીં.

થાકીને મહાશ્વેતાએ પદ્મજાના બેડરૂમ પાસે બારણું ખટખટાવ્યું. પણ પદ્મજાએ બારણું ખોલ્યું નહીં. મહાશ્વેતા બહાર જ બોલ્યાં: ‘બેટા પદ્મજા, બહાર આવ. તારા પપ્પા હજુ જમ્યા નથી.’

પણ પદ્મજાએ કોઈ જ જવાબ આપ્યો નહીં. હા, પદ્મજા એક નાની બાળકીની જેમ અંદર હીબકાં લેતી હોય તેવું તેમને લાગ્યું. તેઓ નિરાશ થઈ ડ્રોઈંગરૂમમાં પાછાં ફર્યાં. આજે હવેલીમાં ચારે તરફ ગ્લાનિ હતી. ડૂસકાં હતાં. રુદન હતું.

૦ ૦ ૦

સાંજ પડી ગઈ

કોઈ પોતાના બેડરૂમમાંથી બહાર આવ્યું નહીં.

ઘરમાં કામ કરવાવાળી બાઈએ દીવાલો પરના લેમ્પ પ્રગટાવ્યા. ચારે તરફ નિસ્તેજ અજવાળું હતું. બાઈએ સાંજની રસોઈ બનાવી પરંતુ કોઈ જમવા નીચે આવ્યું નહીં. બધાં જ પોતપોતાના શયનખંડમાં હતાં. દરેક શયનકક્ષમાં જાણે કે ઘમસાણ હતું. વિશ્વંભર-મહાશ્વેતાના બેડરૂમમાં તો આજે દીવો જ પ્રગટાવવામાં આવ્યો નહોતો. રાતના અંધકારમાં તેમણે મહાશ્વેતાને કહ્યું: ‘મહાશ્વેતા, આપણો પુત્ર તેની એક બહેન સાથે આવો વર્તાવ કરશે તેવી મેં કદી કલ્પના કરી નહોતી. એને તો જે બોલવું હતું તે બોલીને જતો રહ્યો પણ અત્યારે પદ્મજાની શું હાલત હશે? હવે પ્રસૂને ના કહેવાની વાત કહી જ દીધી છે. હવે પદ્મજાની આખી જિંદગી કેવી જશે? તે અનાથ અને ત્યજાયેલી બાળકી હતી તે વાતનો ઓછાયો લઈને તેણે આખી જિંદગી પસાર કરવી પડશે. તેનાં લગ્નમાં પણ આ વાત તેને આડી આવી શકે છે. પ્રસૂને જાણેઅજાણે બહુ જ મોટું પાપ કર્યું છે. આપણે એક અનાથને જિંદગી આપી અને આપણા જ પુત્રએ એને જીવતેજીવત મારી નાંખી.’

મહાશ્વેતાએ પતિને સાંત્વના આપતાં કહ્યું: ‘તમે શાંત થઈ જાવ વિશ્વંભર, બધું જ ભગવાન પર છોડી દો…ગોડ ઈઝ ગ્રેટ.’

મહાશ્વેતાએ ધીમેથી પતિને પાણી પીવરાવ્યું. તેમને સુવરાવી દીધા. તેમને રજાઈ ઓઢાડી અને તેઓ પણ સૂઈ ગયાં.

રાત આગળ વધતી રહી.

૦ ૦ ૦

સવાર પડી.

મહાશ્વેતા અને વિશ્વંભર નીચે આવ્યાં. બંને ડ્રોઈંગરૂમમાં બેઠાં. બંનેની આંખો સૂઝેલી હતી. કામવાળી બાઈએ ચા બનાવી તેમની સામે ટ્રે મૂકી. વિશ્વંભરે કામવાળી બાઈને કહ્યું: ‘ઉપર જઈ પ્રસૂનને બોલાવી લાવ, એને કહો ચા પી લે.’

મહાશ્વેતા બોલ્યાં: ‘પ્રસૂનને ઉઠાડયા પછી પદ્મજાને પણ નીચે બોલાવી લાવ.’

કામવાળી બાઈ ઉપરના માળે ગઈ. એણે જોયું તો પ્રસૂનના બેડરૂમનું બારણું ખુલ્લું હતું. અંદર કોઈ જ નહોતું. પ્રસૂન પણ નહોતો. તેની બેગ પણ નહોતી. પલંગ પર એક પત્ર પડેલો હતો. કામવાળી બાઈ એ પત્ર લઈ નીચે આવી. પત્ર વિશ્વંભરના હાથમાં મૂકતાં એ બોલીઃ ‘બેડરૂમમાં કોઈ નથી. ભાઈ પણ નથી અને તેમની બેગ પણ નથી. પલંગ પર આ કાગળ મૂકેલો હતો.’

મહાશ્વેતાને ફાળ પડી. તે બોલ્યાં: ‘જલદી વાંચો. શું લખ્યું છે અંદર?’

વિશ્વંભરે પ્રસૂનનો લખેલો પત્ર વાંચવા માંડયો. પત્રમાં લખ્યું હતું.

મમ્મી-પપ્પા, હું જાઉં છું. મને ખબર છે કે તમે મને પસંદ કરતાં નથી એટલે જ પપ્પાએ મને આ ઉંમરે તમાચો માર્યો. હું વહેલી સવારની ટ્રેનથી મુંબઈ જાઉં છું.

– પ્રસૂન

– પત્ર આટલો જ હતો.

વિશ્વંભર બોલ્યાઃ ‘પ્રસૂન પાછો મુંબઈ જતો રહ્યો.’

મહાશ્વેતા બોલ્યાં: ‘પ્રસૂન આપણને મળ્યા વગર જ પાછો જતો રહ્યો?’

વિશ્વંભર બોલ્યાઃ ‘હા, એ મનસ્વી છે. આમ જ કરતો રહેશે. એને કોણ સમજાવે કે તે આપણને પદ્મજા જેટલો જ પ્રિય છે. તેના જન્મ પૂર્વે પુત્ર પ્રાપ્તિ માટે આપણે શું શું નથી કર્યું? કેટલાં દેવી-દેવતાઓને પૂજ્યાં છે?’

મહાશ્વેતાએ પતિના હાથમાંથી પત્ર લઈ લીધો. બે ત્રણ વાર વાંચી લીધો અને પુત્રના આવા રૂક્ષ વર્તનના કારણે ફરી એકવાર તેઓ રડી પડયાં. તેમનાં આંસુઓથી એ પત્ર ભીંજાઈ રહ્યો. કેટલીયે વાર સુધી મૌન છવાયું, પરંતુ એ શાંતિ ન ગમે તેવી શાંતિ હતી.

સવાર પડી ગઈ હોવા છતાં પદ્મજા હજુ તેના બેડરૂમમાં હતી. તે હજુ બહાર આવી નહોતી. અંદર પદ્મજાની શું હાલત છે તેની કોઈને ખબર નહોતી. મહાશ્વેતાએ કામવાળી બાઈને કહ્યું: ‘પદ્મજાને નીચે બોલાવી લાવ.’

કામવાળી બાઈ ઉપર ગઈ. એણે બેડરૂમનું બારણું ખટખટાવ્યું પણ પદ્મજાએ બારણું ખોલ્યું નહીં. બાઈએ નીચે આવીને કહ્યું: ‘બેન બારણું ખોલતાં નથી.’

વિશ્વંભરે કહ્યું: ‘મહાશ્વેતા, તું જ ઉપર જા અને પદ્મજાને લઈ આવ. એ નહીં આવે ત્યાં સુધી હું ન તો ચા પીશ કે ન તો આજે પણ જમીશ.’

મહાશ્વેતા જાતે જ ઉપરના ફ્લોર પર ગયાં. તેમણે પદ્મજાના બેડરૂમનું બારણું ખટખટાવ્યું. પદ્મજાએ કોઈ જવાબ આપ્યો નહીં. મહાશ્વેતા બોલ્યાં: ‘બેટા, પદ્મજા, બારણું ખોલ.’

પણ પદ્મજાએ કોઈ જવાબ આપ્યો નહીં. હવેલીમાં આજે વિચિત્ર પ્રકારનો સન્નાટો છવાયેલો હતો. મહાશ્વેતા ફરી બોલ્યાં: ‘બેટા પદ્મજા, હું છું તારી મમ્મા…મારે ખાતર બારણું ખોલ. મારે તારું મોં જોવું છે.’

પરંતુ પદ્મજાએ કોઈ જવાબ આપ્યો નહીં.

(ક્રમશ]

Be Sociable, Share!